Sexist Series ละครไทยเหยียดเพศ

- Advertisement -

“ละครเรื่องนี้ตลกดี ทอมโดนข่มขืนก็หายทอมจะเป็นกันทำไม โดนก็ดีแล้วเพราะเป็นผู้หญิงแล้วสวยดี” – จากผู้ชมละครเรื่อง ‘หนี้รักในกรงไฟ’ (2019) ที่นำไปพูดเหยียดเพศสภาพของคนรักเพศเดียวกันในชีวิตจริง ซึ่งในวงการละครไทยก็มีหลายเรื่องที่ได้รับรางวัล ถูกพูดถึง และถูกชื่นชมอย่างเป็นกระแสในวงกว้าง จนบางครั้งผู้คนก็เลือกที่จะ “มองข้าม” ข้อเสียบางอย่างในละครเรื่องนั้นๆ ไป วันนี้จึงอยากชวนทุกคนมาตั้งคำถามว่า ละครที่ถูกหยิบยกมาบางส่วนนี้ กำลังสะท้อนสังคม หรือ ผลิตซ้ำวาทกรรมเหยียดเพศกันแน่?

SPECTROGRAM: Sexist Series ละครไทยเหยียดเพศ

มองผู้หญิงเป็นวัตถุทางเพศ – แนวคิด ‘ข่มขืนไปเดี๋ยวก็รักกันเอง’ (Stockholm Syndrome) มีให้เห็นอยู่บ่อยครั้งในละครไทยเรื่องดังอย่าง ‘จำเลยรัก’ ที่ได้รับรางวัลเรตติ้งสูงที่สุดแห่งปี 2008 หรือ ‘สวรรค์เบี่ยง’ ที่ฉายบนโทรทัศน์เมื่อปี 2008 เช่นกัน โดยได้รับรางวัลนักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม ตลอดจน ‘เกมรักเกมร้าย’ ในรางวัลละครยอดนิยมแห่งปี 2011 และได้รับอันดับ 1 ละครออนไลน์โดนใจ ซึ่งปัจจุบันทั้ง 3 เรื่องนี้ก็ยังมีการรีรันนำมาฉายซ้ำทางอินเตอร์เน็ตอยู่ด้วย

ผลิตซ้ำแนวคิดเปลี่ยนทอมให้เป็นเธอ – ละครเรื่อง ‘รักกันพัลวัน’ ได้ฉายเมื่อปี 2017 โดยเนื้อเรื่องก็มีการสร้างภาพจำผิด ๆ ว่าทอมต้องเจ้าชู้มีผู้หญิงหลายคน หรือทอมที่อกหักนั้นสามารถเปลี่ยนใจกลับมาเป็นผู้หญิงตามเพศกำเนิดและชอบผู้ชายอีกครั้ง ตามวาทกรรม ‘เปลี่ยนทอมให้เป็นเธอ’ (Corrective Rape) ซึ่งเป็นการไม่เคารพความรู้สึกและอัตลักษณ์ทางเพศของผู้ชายข้ามเพศคนอื่นเลย โดยนักแสดงที่พูดประโยค “ทอมอย่างเธอต้องเจอผู้ชายอย่างฉัน” ก็ได้รับรางวัลนาฏราชสาขา ‘นักแสดงดาวรุ่งชายยอดเยี่ยม’ อีกด้วย

วางกรอบผู้หญิงที่ดีต้องเชื่อฟังผู้ชาย – “ถ้าผมไม่มีเมียเลว ๆ อย่างคุณ ผมก็คงไม่คิดนอกใจหรอก” นี่คือประโยคที่กล่าวถึงตัวละครเมียที่มีนิสัยไม่ยอมคนซึ่งต่างจากตัวละครเมียในอุดมคติ จาก ‘เพลิงบุญ’ เป็นละครที่ฉายในปี 2017 และได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำสาขา ‘บทละครดีเด่น’ โดยเนื้อเรื่องมีการวางกรอบว่าผู้หญิงที่ดีในสังคมไทยต้องเป็นคนรักเดียวใจเดียว ให้อภัยสามี มีความอดทนอดกลั้น รับผิดชอบงานบ้าน ไม่แสดงความต้องการทางเพศ แต่เมื่อสามีต้องการมีเซ็กซ์ก็ต้องพร้อมสนับสนุนเสมอ ตลอดจนการไม่ตั้งคำถามหรือไม่ขัดขืนต่อโครงสร้างชายเป็นใหญ่ (Patriarchy) และพร้อมที่จะเป็นเบี้ยล่าง (Submissive) ดูแลสามีไปจนแก่เฒ่า จะยิ่งทำให้ผู้หญิงคนนั้นดูมีคุณค่ามากขึ้นไปอีก

ตอกย้ำว่าชีวิตกะหรี่ต้องเลวร้าย – ‘หลงไฟ’ ถูกฉายเมื่อปี 2018 และได้รับรางวัลนาฏราช สาขานักแสดงดาวรุ่งหญิงยอดเยี่ยม โดยตัวละครนำหญิงนั้นเป็น Sex Worker ซึ่งแทนที่จะสนับสนุนให้อาชีพนี้เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ดีและควรถูกกฎหมาย แต่ก็ยังผลิตซ้ำว่าคนที่ทำอาชีพนี้มักใช้เงินเกินตัวหรือไม่มีอาชีพอื่นให้ทำแล้ว ตลอดทั้งยังแฝงแนวคิด “ห้ามทำ” ด้วยการสร้างภาพจำว่าต้องเจอแต่เรื่องแย่ ๆ อย่างการถูกโกงเงิน ถูกข่มขืน โดนทำร้ายร่างกาย เสี่ยงต่อการค้ามนุษย์ และเสียชีวิตก่อนวัยอันควร โดยมีฉากหนึ่งที่คนพูดใส่ตัวละครหญิงว่า “ถ้าอยากได้ชีวิตดี ๆ แล้วเสือกมาเป็นกะหรี่ตั้งแต่แรกทำไม”

สร้างภาพจำกะเทยบ้าเซ็กซ์ – “พอน้องเขาเห็นมึง เขาก็ต้องลากมึงเข้าห้อง กูบอกเลยน้องเขาหิวมาก” ประโยคจากละครซิทคอมเรื่อง ‘เป็นต่อ’ ซึ่งได้รับรางวัล ‘บทโทรทัศน์ดีเด่น’ และ ‘ละครชุดยอดเยี่ยม’ มาแล้วหลายครั้ง โดยในปี 2020 นี้ได้มีหนึ่งตอนที่ให้นักแสดงเพศกำเนิดหญิงมาแสดงเป็นผู้หญิงข้ามเพศ และยังผลิตซ้ำชุดความคิดว่าผู้หญิงข้ามเพศต้องมีอารมณ์ทางเพศสูง อยากได้ผู้ชายทุกคนที่ผ่านเข้ามาในชีวิต รวมทั้งตัวละครชายยังแสดงอาการหวาดกลัวคนรักเพศเดียวกัน (Homophobia) อย่างเปิดเผย ซึ่งน่าแปลกใจว่าขณะที่ตัวบทนั้นมีการสอดแทรกสถานการณ์ปัจจุบันอย่างการป้องกันเชื้อโควิด-19 เข้าไป แต่ทำไมยังเลือกเผยแพร่ชุดความคิดแบบนี้ออกมา

ผลักเรื่องท้องให้เป็นภาระของผู้หญิง – ‘ร้อยเล่ห์มารยา’ เป็นละครที่ฉายเมื่อปลายปีที่แล้วและมีเรตติ้งพุ่งขึ้นสูงแบบก้าวกระโดด ตลอดจนมีแนวโน้มว่าจะได้รางวัลในอนาคตด้วย ซึ่งมีเนื้อหาที่ตัวละครชายและแม่ของผู้ชายนั้นกล่าวโทษผู้หญิงที่ตั้งท้องว่า “โง่” “ไม่รู้จักป้องกัน” “ตอแหล” “ตั้งใจปล่อยให้ท้อง” โดยไม่พูดถึงความมักง่ายของตัวละครชายที่ไม่สวมถุงยางเลย รวมทั้งการสร้างภาพแทน ‘เมียน้อย-เมียหลวง’ ในสังคม อย่างการแสดงความรัก ยอมทำทุกอย่างให้ได้ผู้ชายมา ตบตีแย่งชิงกันอย่างบ้าคลั่ง โดยผู้ชายจะลอยตัวพ้นความผิดและถูกวางให้อยู่วงนอกของปัญหา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงอำนาจชายเป็นใหญ่ในสังคมไทย

คงปฏิเสธไม่ได้เลยว่าละครก็เป็นหนึ่งใน Soft Power และมีส่วนสร้างภาพจำผิด ๆ ได้เหมือนกับเพลงและนิยายที่เหยียดเพศ หากใครจะแย้งว่าคิดมากไปนั้นก็คงต้องย้อนกลับไปถามตัวเองอีกครั้งว่า เป็นคุณเองหรือเปล่าที่คิดน้อยและไม่ได้ระมัดระวังถึงความถูกต้องทางการเมือง (Political Correctness) จนนำไปสู่การเหยียดผู้อื่นในสังคมที่ทุกคนเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างเท่าเทียม

#SexistSeries #ละครไทยเหยียดเพศ
#Spectrogram #DataDigest

Content by Oranee Rattanavirojana
Graphic by Napaschon Boontham
สนทนาเรื่องเพศได้ที่กลุ่ม ‘เพศ’: https://bit.ly/2LKTzTg
อ่านคอนเทนต์เรื่องเพศอื่นๆ: https://bit.ly/3hhRUzp

อ้างอิง
จำเลยรัก: https://bit.ly/2HCJ7eF
สวรรค์เบี่ยง: https://bit.ly/3ksKaMm
เกมรักเกมร้าย: https://bit.ly/3e0Q5G1
รักกันพัลวัน: https://bit.ly/3mqkL6O
เพลิงบุญ: https://bit.ly/2TnqzBk
หลงไฟ: https://bit.ly/2TmZD4R
เป็นต่อ: https://bit.ly/3dK2Cxv
ร้อยเล่ห์มารยา: https://bit.ly/3kyB2WK
#SPECTRUM #พื้นที่ความคิดของทุกสีสัน

- Advertisement -
นภัสชล บุญธรรม
นภัสชล บุญธรรม
Illustrator & Graphic Designer