การมีประจำเดือนเป็นเรื่องปกติ การเข้าถึงผ้าอนามัยทุกแบบฟรีก็ควรจะเป็นเรื่องปกติด้วยเช่นกัน

‘The Tampon Lady’ และ ‘ส.ส.แห่งปีคนใหม่’ คือตัวอย่างฉายาที่สื่อและคนทั่วโลกมอบให้กับ ‘Monica Lennon’ (โมนิกา เลนนอน) นักการเมืองผู้อยู่เบื้องหลังกฎหมายแจกผ้าอนามัยฟรีของสกอตแลนด์ที่เพิ่งมีมติผ่านไปเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา (24 มิ.ย. 63) จนได้รับการยกย่องเป็นแบบอย่างโด่งดังไปทั่วโลก ซึ่งนโยบายนี้ก็ทำให้สกอตแลนด์กลายเป็นประเทศแรกที่ให้ความสำคัญกับความขาดแคลนเรื่องประจำเดือนในระดับรัฐ เราจึงอยากพามารู้จักกับผู้หญิงที่ผลักดันความสำเร็จในหน้าประวัติศาสตร์สิทธิสตรีครั้งล่าสุดนี้
SPECTRUM OF HUMAN: ‘Monica Lennon’ ส.ส. จากสกอตแลนด์ ประเทศแรกของโลกที่แจกผ้าอนามัยฟรีให้กับทุกเพศที่มีประจำเดือน
เรื่องปัญหาทางชนชั้นและสิทธิสตรีเป็นประเด็นที่ผู้แทนจากพรรคแรงงาน (Labour Party) ของสกอตแลนด์คนนี้ให้ความสนใจมาโดยตลอด แม้แต่กฎหมายจัดสรรผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับประจำเดือนฟรี (Period Products (Free Provision) (Scotland) Bill) ฉบับนี้เองก็เป็นกฎหมายที่เลนนอนลงมือร่างแทบจะทันทีหลังจากเข้ารับตำแหน่งส.ส.เมื่อปี 2016 ซึ่งเธอก็ให้เครดิตแนวคิดเรื่องนี้กับนักกิจกรรมระดับรากหญ้าที่ขับเคลื่อนปัญหาความขาดแคลนเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ประจำเดือนมาก่อนหน้านี้แล้วด้วย
#Poverty: ความยากจน – ปัญหาหนึ่งที่ทำให้สวัสดิการผ้าอนามัยฟรีจำเป็นอย่างยิ่ง คือผู้หญิง (และทุกคนที่มีประจำเดือน) จำนวนมากมีรายได้ที่อยู่ในระดับต่ำ โดยในประเทศสกอตแลนด์เอง มีสถิติว่าผู้หญิงเกือบ 1 ใน 5 ต้องประสบกับปัญหาขาดแคลนด้านประจำเดือน (Period Poverty) หลายคนไม่มีเงินมากพอที่จะหาซื้อผลิตภัณฑ์ผ้าอนามัยได้เพียงพอ หรือบางส่วนก็ไม่สามารถที่จะซื้อผ้าอนามัยได้เลย ต้องไปใช้หนังสือพิมพ์แทน ซึ่งอาจเกิดปัญหาสุขภาพตามมาได้ ส.ส. โมนิกา เลนนอนจึงเชื่อว่านี่เป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไข เพราะ “ผ้าอนามัยไม่ใช่ของฟุ่มเฟือย” และ “ประจำเดือนเป็นสิ่งปกติที่เกิดขึ้นกับประชากรกว่าครึ่ง เป็นเรื่องทางสุขภาพอย่างหนึ่ง”
“ไม่ควรจะต้องมีเด็กหรือผู้หญิงคนไหนมาคอยกังวลว่าจะมีกำลังซื้อมากพอหรือจะสามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับประจำเดือนได้หรือไม่…มันไม่ควรจะต้องเป็นเรื่องใหญ่เลย เวลาที่คุณเดินเข้าห้องน้ำ คุณก็หวังว่าจะต้องมีกระดาษทิชชู่พร้อมอยู่ในนั้น ผ้าอนามัยก็ควรจะเป็นสิ่งที่คุณสามารถหวังให้มีได้เช่นกัน” – เสียงของโมนิกา เลนนอน เกี่ยวกับเป้าหมายและความฝันด้านความเท่าเทียมที่เธอมุ่งจะทำให้เป็นจริงด้วยนโยบายผ้าอนามัยฟรีนี้
#PeriodStigma: การตีตราประจำเดือน – แรงบันดาลใจอีกอย่างหนึ่งที่ทำให้เลนนอนอยากเห็นเรื่องของผ้าอนามัยเป็นประเด็นสาธารณะในฐานะสวัสดิการจากรัฐ ก็คือลูกสาววัย 13 ปีของเธอ เลนนอนหวังที่จะสร้างสังคมที่เรื่องของประจำเดือนเป็นเรื่อง “ปกติ” ไม่ใช่เรื่องน่าอับอายอีกต่อไปสำหรับลูกของเธอและผู้หญิงรุ่นต่อๆ ไปด้วย ในความคิดของเลนนอน สวัสดิการผ้าอนามัยฟรีไม่ใช่แค่เรื่องของปัญหาทางเศรษฐกิจหรือรายได้ แต่ยังเป็นการช่วยให้บทสนทนาเรื่องนี้เข้ามาในสภาและแผ่ไปอย่างกว้างขวางมากขึ้น แทนที่จะเป็นเรื่องที่ต้องคุยกันอย่างหลบซ่อนแบบเดิม “ฉันคิดว่าเรื่องที่ดีมากก็คือเด็กๆ หลายคนในโรงเรียนมาบอกกับฉันว่าพวกเขาไม่จำเป็นต้องซ่อนผ้าอนามัยไว้ในแขนเสื้อเวลาจะไปเข้าห้องน้ำอีกต่อไป…แค่เข้าห้องน้ำก็เจอผ้าอนามัยวางอยู่แล้ว”
#PartyLines: เส้นแบ่งระหว่างพรรคสองฝั่ง – “เราทุกคนเห็นตรงกันว่าไม่มีใครควรจะต้องกังวลว่าจะเอาผ้าอนามัยอันต่อไปมาจากไหน” โมนิกา เลนนอนกล่าวเกี่ยวกับชัยชนะในการรับรองกฎหมายผ้าอนามัยครั้งนี้ ซึ่งสภาของสกอตแลนด์ก็ได้โหวตให้ผ่านอย่างเป็นเอกฉันท์ นักการเมืองทุกพรรคต่างสนับสนุน ไม่ว่าจะเป็นฝั่งซ้ายหรือฝั่งขวา เส้นแบ่งทางอุดมการณ์ที่เคยมีก็ถูกเบลอหายไป ซึ่งเลนนอนเองก็มีส่วนในการช่วยกระตุ้นหนุนหลังให้แคมเปญสนับสนุนระดับรากหญ้าดำเนินไปอย่างไม่หยุดหย่อน
ถึงแม้ช่วงแรกของการเสนอร่างกฎหมายนี้ นักการเมืองบางส่วนจากพรรครัฐบาลแสดงความเห็นต่อต้าน เพราะกังวลเรื่องงบประมาณและเชื่อว่า ‘ไม่จำเป็น’ ที่จะต้องทำให้ผ้าอนามัยเป็นสวัสดิการสำหรับทุกคน แต่การแสดงพลังความต้องการของคนหมู่มากก็ทำให้ผู้แทนประชาชนไม่สามารถดึงดัน ปฏิเสธ หรือปัดตกนโยบายนี้ได้ในท้ายที่สุด
“ฉันเชื่อว่าสกอตแลนด์จะไม่ใช่ประเทศสุดท้ายในโลกที่บันทึกเรื่องความขาดแคลนด้านประจำเดือนลงไปในหน้าประวัติศาสตร์ ฉันเพียงภูมิใจอย่างเหลือเชื่อที่เราได้เป็นประเทศแรก”
#Human #MonicaLennon
#PeriodPoverty #FreeSanitaryProducts
อ้างอิง
CNN: https://cnn.it/2V74k3v
The Guardian: https://bit.ly/3o3bYIO
Daily Record: https://bit.ly/3mcHfIE
CBC: https://bit.ly/33oXJpM
Holyrood: https://bit.ly/2HG3ho0
ภาพ: https://bit.ly/3fH7XGF
#Spectrum #พื้นที่ความคิดของทุกสีสัน
ปรียนันท์ ธำรงค์ธนกิจ
ปรียนันท์ ธำรงค์ธนกิจ
นักเขียนและนักอ่านที่จบเอกอังกฤษ โทปรัชญา จากอักษรฯ จุฬา นอกจากทุกอย่างที่เกี่ยวกับ LGBTQ+ สนใจในประวัติศาสตร์และการเมืองอเมริกาเป็นพิเศษ เวลาว่างชอบถ่ายรูปกล้องฟิล์มและหากาแฟแปลก ๆ มาลองดริป (queer, she/her)
นภัสชล บุญธรรม
นภัสชล บุญธรรม
Illustrator & Graphic Designer