“สรงประภา” นิทรรศการศิลปะภาพวาดนู้ดเกย์โดยศิลปิน ‘โอ๊ต มณเฑียร’

“สรงประภา: Reclining Queer Nudes” – คือชื่องานนิทรรศการศิลปะล่าสุดของ ‘โอ๊ต มณเฑียร’ ที่นำเสนอการวาดภาพนู้ดที่มีแบบเป็นเกย์ ผ่านภาพวาดสีชอล์กพาสเทลเพื่อนำเสนอแสงสีที่แตกต่างเพื่อสะท้อน อารมณ์ และความรู้สึก ที่เกิดขึ้นระหว่างบทสนทนาของศิลปินและแบบ ตามความหมายของชื่องาน “สรงประภา” นั้นแปลว่า “การอาบแสง” โดยศิลปินยังแฝงการตั้งคำถามเกี่ยวกับขนบการเป็นเกย์ และกรอบเพศของความเป็นชาย-หญิงไว้ในงานนี้ด้วย

“ไอเดียเรื่อง Queer สำหรับเราคือการปฏิเสธขนบ คืออะไรที่เคยมีมา จะตั้งคำถาม ไม่สมยอมศิโรราบต่อมัน และเปลี่ยนมัน กำลังตั้งคำถามกับ ‘ขนบของการวาดนู้ดแนวนอนของผู้หญิง’ ที่เป็นไปในแบบ ‘ศิลปินชายมองผู้หญิง’”

เสียงจากคุณโอ๊ตที่เล่าถึง ‘male gaze’ ในวงการของศิลปะภาพนู้ด ที่มักจะเป็นภาพของผู้หญิงที่ถูกมองผ่านมุมมองของผู้ชายเป็นส่วนใหญ่ งานนี้จึงมีการนำเสนอภาพนู้ดแบบเกย์ที่มองผ่านมุมมองของเกย์ เสนอแง่มุมใหม่ที่ต่างออกไป ตลอดจนพูดถึง Stereotype “ความเซ็กซี่แบบเกย์” ที่มักจะยึดโยงกับความเป็นชาย-หญิง

“เวลาแบบมองตัวเองว่าเซ็กซี่อะ หลายครั้งมันยึดโยงกับความเป็นหญิงชาย เช่น ช่วยวาดให้แมนๆ หน่อยนะ หรือว่า วาดก้นให้สวยๆ นะ เขาจะเลือกไปทางใดทางหนึ่ง เพราะฉะนั้นพูดถึงคำว่า เซ็กซี่ในอัตลักษณ์เกย์ แล้วเรารู้สึกว่ามันยังยึดโยงอยู่กับ binary ของหญิง-ชายอยู่ดี บางคนมันมีหลุดจากกรอบไปเลยก็มีแหละ แต่ก็ยังมีความแบบ เอ่อ คนนี้สาวปะวะ? เห้ย หรือคนนี้แมน? อยู่ตลอด ที่จริงในบริบทอื่นอาจจะไม่ต้องเลือก แต่พอจะให้ยั่วเยปุ๊ปกลับต้องเลือกว่าจะอยู่ทางไหน”

เมื่อเข้ามาชมงานจะพบภาพนู้ดร่วมสิบรูป ที่มาจากความหลงใหลของตัวศิลปินในงานประเภท “นู้ดแนวนอน” ที่มีเสน่ห์ในความกึ่งเปิด กึ่งปิดบังเรือนร่าง รวมทั้งล้อเลียนการวางองค์ประกอบของภาพตามงานศิลปะนู้ดคลาสสิคชื่อดัง เช่น ‘Venus with a mirror’ โดย Velazquez หรือ ‘Olympia’ โดย Manet เป็นต้น ตลอดจนอายุของแบบที่อยู่ในช่วงวัย 20 ปลายๆ ถึง 30 ต้นๆ ซึ่งเป็นช่วงอายุที่ใกล้เคียงกับศิลปิน เพราะอยากให้งานสะท้อนอัตลักษณ์ของตนเองด้วย โดยแบบแต่ละคนมาจากสายอาชีพที่หลากหลาย เช่น นักแสดง นักเต้น ศิลปิน หมอดู เป็นต้น สะท้อนประสบการณ์ที่แตกต่างกันออกไป

Nude สำหรับคุณโอ๊ตคืออะไร ? – “คำว่า ‘nude’ มันมีความหมายที่เฉพาะมากนะ ในประวัติศาสตร์ศิลป์ มันถูกสร้างมา ด้วยไอเดียของการถูกมองของการเปิด การปิด การยั่วยวน การอนุญาตให้เห็น การไม่อนุญาตให้เห็น ดังนั้นมันมีความ eroticในไดนามิกของมัน เรามองว่า nude กับ naked drawing มันต่างกัน naked drawing ถูกวาดเพื่อศึกษากายภาพเป็นหลัก ซึ่งเดี๋ยวนี้นิยามมันเปลี่ยนไปเยอะอะ แต่ตามนิยามเนี่ย คำว่านู้ดมันคือการเปลือยมากกว่าที่ปกติจะเป็น ซึ่งเมื่อก่อนใส่กางเกงในอย่างเดียว หรือ ผู้หญิงที่ใส่แค่ชั้นใน ตอนนั้นนี่เรียกว่า nude art แล้ว มันเปลี่ยนไปเรื่อยๆ ตามยุคสมัย”

จากที่คุณโอ๊ตเคยทำงานและเรียนที่อังกฤษมาก่อน วงการวาดนู้ดในไทยกับที่อังกฤษ แตกต่างกันไหม? –
“ต่างอย่าง 100% ต่างมาก เมืองไทยกรอบศีลธรรมเราแน่นหนา ด้วยความเป็น ‘ชาวพุธ’ ทุกคนจะวาดอะไรที่เป็น erotic ก็จะถูกมองว่าอนาจาร ไม่เหมาะสม ดังนั้น พื้นที่ในการจัดแสดงงานมีน้อย ด้วยความที่ทัศนคติของคนก็ยังไม่ catch up เท่าที่เราเห็นในที่อื่นๆ”

“erotic art ในเมืองไทย ส่วนใหญ่ก็อย่างที่บอกไปมันยังยึดโยงกับ ผู้ชาย, male gaze ไปดู MOCA แล้วกัน มันจะวนอยู่กับพวกพระพุทธรูป นางกินรี ฯลฯ ยึดโยงกับพวกศาสนา วรรณคดี อย่างการพูดเรื่องเพศในวรรณคดี ก็จะมีแต่ตัวละครแบบนี้ๆ setting แบบนี้ๆ ซึ่งถ้าออกไปจากแบบนั้นก็หาดูยาก แล้วคนก็อาจจะไม่เก็ตนิดนึง – งานที่พูดโต้งๆ ก็มี แต่ก็จะเป็นผู้หญิงซะส่วนใหญ่ ผู้ชายถ่ายผู้หญิง ความเป็นเกย์ก็เลยยังถูกฝังอยู่”

ปัจจุบันนอกจากจะทำงานเป็นศิลปินแล้ว ยังมีบทบาทเป็นนักเขียนและอาจารย์พิเศษตามมหาวิทยาลัยที่สอนศิลปะด้วย โดยนิทรรศการ “สรงประภา : Reclining Queer Nudes” กำลังจัดอยู่ที่แกลเลอรี่ “โพธิสัตวา” ย่านดอนเมือง แกลลอรี่ที่มีแนวคิดและจุดหมาย เพื่อรองรับและจัดแสดงผลงานโดยศิลปิน LGBTQ+ จาก Southeast Asia โดยเปิดให้ชมตั้งแต่ วันนี้ – สิ้นเดือนกุมภาพันธ์ 2021 โดยเปิดเฉพาะวันเสาร์ – อาทิตย์ 10.00 – 20.00 น. แต่หากใครสนใจที่จะมาในวันธรรมดาต้องมีการนัดก่อน โดยสามารถติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในเพจเฟซบุ๊ก: www.facebook.com/BodhisattavaGallery

#Human #OatMontien
#สรงประภา #Songprapha
#RecliningQueerNudes
#Erotica #QueerEye

อ้างอิง
Bodhisattava Gallery: https://bit.ly/38PHtl6
อ่านข่าวเรื่องเพศอื่นๆ: www.spectrumth.com
#Spectrum #พื้นที่ความคิดของทุกสีสัน

ปณิตา ศิริวงศ์วานงาม
ปณิตา ศิริวงศ์วานงาม
Visual Designer, Content Creator & Occult lover https://ppapuru.com/
นภัสชล บุญธรรม
นภัสชล บุญธรรม
Illustrator & Graphic Designer