คุยเรื่องเพศกับคุณหมอเล็ก: พญ.พัทธนันท์ มัตตะธนาพันธ์

คุยเรื่องเพศกับคุณหมอเล็ก: พญ.พัทธนันท์ มัตตะธนาพันธ์ สูตินรีแพทย์ โรงพยาบาลศิครินทร์
และเจ้าของเพจ ‘Ladies Talk’ กับหมอพัทธนันท์

รวบรวมคำถามจากคนที่ส่งเข้ามาถามในกลุ่ม ‘เพศ’

■ เวลาสอดใส่แล้วรู้สึกเจ็บช่องคลอด ทั้งที่ไม่รุนแรง เกิดจากอะไร?

“เจ็บช่องคลอดจากการสอดใส่ทั้งที่ไม่รุนแรง โดยส่วนใหญ่แล้วมักเกิดจากน้ำหล่อลื่นในช่องคลอดน้อย ช่องคลอดแห้งจึงเกิดอาการเจ็บเวลาสอดใส่ ซึ่งสาเหตุของการมีน้ำหล่อลื่นน้อยมาจากหลายสาเหตุ เช่น ขาดฮอร์โมน โดยเฉพาะในหญิงวัยทองทำให้เกิดภาวะช่องคลอดแห้ง จึงเกิดอาการเจ็บเวลาสอดใส่ การแก้ปัญหาคือ การใช้เจลหล่อลื่นช่วยในการสอดใส่ จะช่วยลดอาการเจ็บได้ นอกจากภาวะวัยทอง การมีเพศสัมพันธ์ หากขาดการกระตุ้นการเล้าโลมก็ทำให้ช่องคลอดขาดน้ำหล่อลื่นได้เช่นกัน ดังนั้นก่อนการสอดใส่ ควรมีการเล้าโลมจนถึงระยะที่ช่องคลอดมีน้ำหล่อลื่นออกมาเพื่อพร้อมต่อการสอดใส่ จะช่วยลดอาการเจ็บได้”

■ ใส่ผ้าอนามัยมีอาการคันและมีตุ่มแดงเหมือนแพ้ควรทำยังไง?

“การมีผื่นคันจากการใส่ผ้าอนามัย เกิดได้ทั้งจากการแพ้ และการติดเชื้อราจากความอับชื้น หากเกิดจากการแพ้ ต้องเลือกผ้าอนามัยที่ทำจากวัสดุที่มีความอ่อนนุ่ม อ่อนโยนต่อผิว ช่วยลดการระคายเคือง และการแพ้ได้ กรณีที่มีผื่นขึ้น ที่เกิดจากการติดเชื้อรา สาเหตุเกิดจากความอับชื้นจากการใส่ผ้าอนามัยที่ชื้นเป็นเวลานาน ดังนั้นควรเปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยๆ อย่างน้อยทุก 3 ชั่วโมง เพื่อลดความอับชื้น และลดการติดเชื้อรา หากเป็นแล้วควรพบแพทย์ เพื่อการรักษาที่ถูกต้องต่อไป”

■ มีเซ็กซ์รุนแรงทำให้มดลูกอักเสบหรือมีกลิ่นไหม?

“มีเซ็กซ์แล้วเกิดมดลูกอักเสบ ไม่ได้เกิดจากการมีเพศสัมพันธ์ที่รุนแรง แต่เกิดจากการติดเชื้อที่บริเวณมดลูก หรืออุ้งเชิงกราน ซึ่งทำให้เกิดมีภาวะตกขาวที่มากผิดปกติ มีไข้ แล้วปวดท้องน้อยได้ หลังการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ ภูมิคุ้มกันในช่องคลอดจะลดลง ซึ่งสามารถทำให้เกิดการติดเชื้อในช่องคลอดและเกิดตกขาวซ้ำๆได้ ซึ่งการดูแล คือการสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกายให้สมบูรณ์ ออกกำลังกาย พักผ่อนให้เพียงพอ และทานอาหารที่มีประโยชน์ งดทานอาหารหมักดอง รักษาความสะอาดบริเวณจุดซ่อนเร้น ไม่สวนล้างช่องคลอด ทำความสะอาดก่อนและหลังการมีเพศสัมพันธ์ ก็สามารถช่วยลดการติดเชื้อได้”

■ เป็นประจำเดือนเฉพาะตอนกลางวัน ผิดปกติหรืออันตรายไหม?

“ช่วงที่เป็นประจำเดือนจะเป็นเฉพาะตอนกลางวัน พอตอนกลางคืนจะไม่เป็น ไม่ผิดปกติหรือเป็นอันตราย โดยปกติปริมาณประจำเดือนต่อรอบ คือ 80 มิลลิลิตร หากคำนวนโดยรวมแล้วไม่น้อยกว่านี้ถือว่าปกติ ประจำเดือนออกมากช่วงกลางวันเนื่องจากเรามีกิจกรรม มีการขยับตัว เดินนั่ง ประจำเดือนก็จะไหลได้มากกว่าตามแรงโน้มถ่วงของโลก เพราะช่วงหลับเรามีการขยับตัวน้อยกว่า และเป็นการขยับตัวในแนวราบจึงเป็นเรื่องปกติที่ประจำเดือนจะออกได้น้อยกว่าช่วงเวลากลางวัน”

■ ปัสสาวะมีกลิ่นเหม็นผิดปกติ เกิดจากอะไร รักษายังได้บ้าง?

“ปัสสาวะมีกลิ่น อย่างแรกต้องตรวจดูว่าเกิดการติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะหรือไม่ หากมีการติดเชื้ออาจทำให้มีกลิ่นได้ แต่หากไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ ควรลองสังเกตว่าเรารับประทานอาหาร หรือวิตามิน ชนิดใดบ้าง เนื่องจากอาหารบางชนิดที่มีกลิ่นฉุน หรือวิตามินบางชนิดขับออกทางไต ก็สามารถทำให้ปัสสาวะมีกลิ่นหรือผิดปกติไปได้”
 

■ หลังเป็นประจำเดือนมีตกขาวสีเลือดน้ำตาลเข้มเกิดจากอะไร?

“หลังมีประจำเดือน มีตกขาวปนเลือดสีน้ำตาลเข็มเป็นจากประจำเดือนค้างเก่าในช่องคลอด ในปริมาณเล็กน้อย เมื่อโดนอากาศในช่องคลอดจึงเปลี่ยนสีเป็นน้ำตาลเข้มซึ่งไม่อันตรายใดๆ”

■ ถ้าผู้หญิงมีเชื้อ HPV ผู้ชายสามารถติดได้ไหม?

 “ผู้ชายสามารถติดเชิ้อ HPV ได้ และเกิดมะเร็งในอวัยวะอื่นๆแทนได้ เช่น มะเร็งในคอ ซึ่งเกิดจากการมีออรัลเซ็กส์ และผู้ชายก็สามารถเป็นพาหะนำเชื้อ HPV ไปส่งต่อให้ผู้อื่นได้ ดังนั้นผู้ชายสามารถฉีดวัคซีนได้เหมือนผู้หญิง ก็สามารถลดอัตราการเกิดมะเร็ง และลดการเป็นพาหะส่งต่อให้ผู้อื่น”

■ มีเซ็กซ์แล้วน้องสาวบวมและแสบ เกิดจากอะไร?

“หลังมีเพศสัมพันธ์ มีอาการบวมบริเวณอวัยวะเพศและแสบ อาจเกิดจากการเสียดสีขณะมีเพศสัมพันธ์จนเกิดแผล หรือมีการติดเชื้อบางชนิด แนะนำให้ไปพบแพทย์รับการตรวจวินิจฉัยที่แน่ชัด และรับการรักษาที่ถูกต้อง”

■ หลังมีเซ็กซ์จะมีผื่นแดงตรงอวัยวะเพศ เป็นอาการแพ้น้ำอสุจิไหม?

โรคแพ้น้ำอสุจิ สามารถเกิดขึ้นได้ โดยส่วนใหญ่แล้วมักเกิดจากแพ้โปรตีนที่เป็นส่วนประกอบของน้ำอสุจิ ซึ่งลักษณะการแพ้มากน้อยแตกต่างกัน แพ้น้อยอาจมีอาการเพียงแค่ผื่นคัน แต่กรณีที่แพ้มากอาจมีอาการบวม แน่นหน้าอก หายใจไม่ออกได้ หากมีอาการแพ้สามารถป้องกันได้ด้วยการใส่ถุงยางอนามัย เพื่อไม่ให้ร่างกายสัมผัสน้ำเชื้อโดยตรง การรักษา มักเป็นการรักษาตามอาการ เช่นทานยา หรือทายาแก้แพ้ กรณีที่เป็นรุนแรงต้องรักษาตามอาการนั้นๆเช่นกัน”

กินยาคุมแล้วรู้สึกมดลูกแห้ง เป็นเพราะยาคุมหรือเปล่า?

“การทานยาคุมกำเนิดไม่ได้มีผลให้ช่องคลอดแห้ง เนื่องจากยาคุมมีฤทธิ์ของฮอร์โมนเพศหญิงซึ่งมักทำให้มีสารคัดหลั่งในช่องคลอดมากขึ้นได้ ซึ่งอาการนี้ทำให้เกิดตกขาวมากผิดปกติ และเกิดการคันจากการติดเชื้อ ซึ่งไม่ใช่ต้นเหตุจากฤทธิ์ของฮอร์โมน”
‘คุยเรื่องเพศกับคุณหมอ’ https://bit.ly/2TSvha5
เราสร้างกลุ่มนี้ขึ้นมา เพื่ออยากให้สังคมไทยได้มีพื้นที่พูดคุยเรื่องเพศกันมากขึ้น
มาพูดคุยเรื่องสุขภาพทางเพศกัน
มีคำถามหรือสงสัยอะไรถามหมอมาได้เลยนะ
จะเรื่องเพศ ศัลยกรรม สุขภาพกาย สุขภาพจิต
เดี๋ยวพวกเราจะนำคำถามไปให้คุณหมอตอบให้
#คุยเรื่องเพศกับคุณหมอ
#SexEducationBySpectrum

นภัสชล บุญธรรม
นภัสชล บุญธรรม
Illustrator & Graphic Designer