เมื่อ ”ผู้ชาย” นั้น ถูกเทียบว่าเป็น “ขยะ”


พักหลังมานี้ หลายๆ คนคงเคยได้ยินที่ว่า “เมนอาร์แทรช” หรือ “ผู้ชายคือขยะ” จนเกิดการวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก (แม้แต่เฟซบุ๊กนั้นก็บล็อคคำนี้ในเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษไป) เพราะเกิดคำถามต่างๆ เช่น “เหมารวม ไม่ใช่ผู้ชายทุกคนซะหน่อย” “ไหนบอกอยากเท่าเทียม แต่ก็ยังเรียกผู้ชายว่าขยะ” “ผมเห็นว่าผู้หญิง anti การถูก bully จากผู้ชาย แต่ทุกวันนี้ เรากลับเห็นผู้หญิงโพสต์ด่าผู้ชายกันเต็มไปหมด มันย้อนแย้งไหมล่ะ” “ก่อนจะด่าผู้ชายว่าขยะ ผู้หญิงก็แรดน้อยๆ หน่อยครับ” “มีไว้เพื่ออะไรนอกจากเป็น hate speechเป็นต้น ซึ่งประเด็นนี้ไม่ได้เกิดครั้งแรกที่ไทย แต่รวมถึงในสากลด้วย ซึ่งการเปรียบเทียบ (Metaphor) ลักษณะนี้ในการเคลื่อนไหวของความเท่าเทียมทางเพศเช่นกัน วันนี้จึงอยากพามารู้จักประโยคนี้มากขึ้น

SPECTROSCOPE: เมื่อ ”ผู้ชาย” นั้นถูกเทียบว่าเป็น “ขยะ”


อาร์เมนแทรช? – เมื่อไรที่ผู้ชายคือขยะ?
M*n are t**sh”: the surprisingly philosophical story behind an internet punchline – คือบทความหนึ่งที่เขียนออกมาโดย ‘Dr.Arianne Shahvisi’ ผู้เชี่ยวชาญด้านมนุษยวิทยาชาวอังกฤษ เพื่อพยายามอธิบายปรากฏการณ์ของการใช้วลีนี้อย่างกว้างขวางตลอดช่วง 3-4 ปีให้หลัง ซึ่งเป็นกระแสขึ้นหลังจากหญิงชาวแอฟริกาใต้ถูกฆ่าโดยแฟนเก่าของเธอ นำมาสู่การใช้ #เมนอาร์แทรช จนเป็นไวรัลและจะถูกใช้ต่อมาเรื่อยๆ

Not all men? – ไม่ใช่ผู้ชายทุกคน? 
ซึ่งตัวผู้เขียนพยายามแสดงให้เห็นว่าไอ้คำว่า ‘เมน’ หรือ “ผู้ชาย” ในเครื่องหมายคำพูดนี้คืออะไร โดยในภาษาอังกฤษนั้น “Men” (ถูกแทนความเป็นผู้ชายในฐานะ Gender) ซึ่งต่างจาก “Male” (คือ Sex หรือเพศทางชีววิทยา) ดังนั้น การเปรียบในฐานะ “ขยะ” คือการ ‘Call Out’ หรือกระตุ้นเพื่อวิจารณ์ Men ในฐานะกระบวนการสร้างสังคม (Social Construction) ที่ผูกรวมกับชุดความคิดชายเป็นใหญ่ที่ก่อให้เกิดภาวะ ‘Toxic Masculinity’ คือเอาความเป็นชาย (Men) ไปกดทับเพศอื่นๆ อีกความคือด่าทุกคน ทุกเพศที่สมาทานความเชื่อแบบนี้แล้วไปกดทับคนอื่น แต่พอเป็นไวยกรณ์ภาษาไทยเรานั้น จึงจะเกิดความสับสนอยู่มาก เข้าใจผิดว่าด่าเฉพาะคนที่มีเพศสภาพชาย

Toxic Masculinity – ความเป็นชาย ‘ขยะพิษ’ ที่ควรกำจัด
คุณคิดอยากมีความเท่าเทียมทางเพศไหม หากใช่ คุณต้องขจัด “ขยะ” นี้เหมือนกัน เพราะมันกดทับทุกคน (รวมถึงทุกเพศ ไม่ใช่แค่ผู้หญิงเหมือนที่คนหลายๆ คนมักเข้าใจผิด) กดทับยังไง? – กดทับผู้หญิงและเพศหลากหลายนั้น ‘แน่นอนอยู่แล้ว’ แต่ชุดความคิดแบบชายเป็นใหญ่นี้ก็กดทับผู้ชายเองด้วย เช่น การถูกคาดหวังให้ต้องแข็งแกร่ง อ่อนไหวอ่อนโยนไม่ได้  ต้องเสียสละแบบสุภาพบุรุษ  ต้องบูชาเพศแม่ ต้องเป็นช้างเท้าหน้าหาเงิน เป็นต้น ซึ่งขอย้ำอีกครั้งไม่ใช่ผู้ชาย (เพศทางชีววิทยา) ทุกคนที่อยากเก็บอุดมการณ์นี้ไว้ เพราะผู้ชายหลายๆ คนก็อยากขจัดขยะนี้เช่นกัน

Hate Speech – เป็นได้ต้องทำร้ายกลุ่มที่โดนกดขี่
จากการอธิบายของนักเขียนคนนี้ เขาได้ให้ทรรศนะเกี่ยวกับประเด็นนี้ไว้ว่าคำพูดใดๆ ก็ตามจะนับว่าเป็น Hate Speech ก็ต่อเมื่อมันทำอันตรายต่อกลุ่มเป้าหมาย เช่น เพิ่มความเกลียดชังที่จะซ้ำเติมการเลือกปฏิบัติ แต่ในระบอบชายเป็นใหญ่ที่ผู้ชายมีอภิสิทธิ์กว่าผู้หญิงอยู่แล้วในแทบจะทุกกรณี คำว่า “Trash” ไม่ได้ไปเพิ่ม Stereotype ที่จะกระทบชีวิตของผู้ชายเลย แต่เป็นการตั้งคำถามกับพฤติกรรมที่กดขี่และส่งผลเสียกับผู้หญิงจริงๆ จึงไม่มีเหตุผลอะไรที่แข็งแรงพอให้เลี่ยงการพูดว่า “ความเป็นผู้ชายคือขยะ”

Taking out the trash – ชวนทุกคนมาทิ้งขยะ
คุณรู้สึกถูกกระทบและถูกวิจารณ์ไปด้วย เพียงแค่เพราะคุณกำลังทำนิสัยแบบที่ถูกวิจารณ์หรือเปล่า? แล้วได้ทำอะไรเพื่อหยุดพฤติกรรมแย่ๆ ที่มาจากแนวคิดชายเป็นใหญ่บ้างหรือยัง? ได้ต่อต้านการเหยียดผู้หญิงหรือไม่? ยอมรับความอ่อนไหว ความอ่อนโยนในเพศชายได้ไหม? เห็นอกเห็นใจคนกลุ่มน้อยหรือผู้ที่โดนกดขี่อื่นๆ บ้างหรือเปล่า? หากคุณเชื่อ ไม่ว่าคุณจะเป็นเพศอะไรก็ขอเชิญชวนมาทิ้ง “ขยะ” นี้ ออกไปจาก “ความเป็นชาย” กันเถอะ

#MenAreTrash #Metaphor
#GenderEquality

อ้างอิง

#Spectrum #พื้นที่ความคิดของทุกสีสัน
 

ปรียนันท์ ธำรงค์ธนกิจ
ปรียนันท์ ธำรงค์ธนกิจ
นักเขียนและนักอ่านที่จบเอกอังกฤษ โทปรัชญา จากอักษรฯ จุฬา นอกจากทุกอย่างที่เกี่ยวกับ LGBTQ+ สนใจในประวัติศาสตร์และการเมืองอเมริกาเป็นพิเศษ เวลาว่างชอบถ่ายรูปกล้องฟิล์มและหากาแฟแปลก ๆ มาลองดริป (queer, she/her)
นภัสชล บุญธรรม
นภัสชล บุญธรรม
Illustrator & Graphic Designer