เมื่อความฝันแบบ ‘เจ้าชายน้อย’ เป็นไปไม่ได้ง่ายในโลกทุนนิยม

สำหรับวรรณกรรม ‘เจ้าชายน้อย’ หรือ ‘The Little Prince’ ของนักเขียนฝรั่งเศสชื่อดัง ‘Antoine de Saint-Exupéry’ แน่นอนว่าถูกวิพากษ์วิจารณ์ในแง่มุมที่หลากหลายกันไป ส่วนหนึ่งชื่นชมในฐานะหนังสือดีที่เด็กๆ ควรอ่านเพื่อรักษาไว้ซึ่งจินตนาการแบบเยาว์วัยที่หายไปเมื่อเติบโต – แล้วทำไมความฝันแบบเจ้าชายน้อยถึงเป็นไปได้ยากในโลกใบนี้?

SPECTROSCOPE: เมื่อความฝันแบบ ‘เจ้าชายน้อย’ เป็นไปไม่ได้ง่ายในโลกทุนนิยม

*Spoiler Alert*
เมื่อความเป็นเจ้าชายน้อยไม่มีประโยชน์ในโลกทุนนิยม – เป็นที่รู้กันดีว่า ‘เจ้าชายน้อย’ มักถูกตีความและชื่นชมในฐานะตัวละครที่มี เต็มไปด้วย ‘จินตนาการ’ ที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของความฝันของใครหลายๆ คน กับแรงบันดาลใจว่าความคิดสร้างสรรค์นั้นอิสระเสรี แต่สุดท้ายทุกคนจะรักษาสิ่งนี้ไว้ได้เหรอ?
เพราะในโลกความเป็นจริงนั้น ความคิดสร้างสรรค์มันไม่ได้มีค่าทั้งหมด ตราบใดที่ความคิดนั้นมันไม่ ‘ทำเงิน’
ไม่มีพื้นที่ให้คนเกียจคร้าน – ในเรื่องเจ้าชายน้อยจะพาไปสำรวจบรรยากาศดาวเคราะห์ต่างๆ ก่อนพบกับ ‘คนจุดตะเกียง’ ที่ต้องจุดและดับไฟทุกนาทีตาม ‘คำสั่ง’ เหมือนพนักงานที่ต้องตื่นมาตอกบัตรตามเวลาทำงาน แต่เขาไม่เคยได้หยุดพักและได้ค่าตอบแทนเลย รวมถึงไม่ได้ทำสิ่งที่ตัวเขารักที่สุดในชีวิตคือ ‘การนอนหลับ’ กิจวัตรแบบนี้ทำให้เกิด ‘สภาวะแปลกแยก’ (Alienation) ของแรงงานที่ต้องฝืนทนกับชีวิตในโลกที่ให้พักผ่อน เพียงเพื่อจะได้มีแรงไปเป็นฟันเฟืองในสายพานการผลิตต่อไป
เพราะโลกหมุนได้ด้วยเงิน – ‘เจ้าชายน้อยได้พบนักธุรกิจคนหนึ่งที่นับ “ดวงดาว” บนท้องฟ้าอยู่ตลอดเวลา เขาบอกว่ายิ่งนับได้มากเขาก็จะยิ่งรวย และจะสามารถซื้อดาวเพิ่มได้อีก แต่เขาไม่ได้หยุดพักเพื่อนำดาวเหล่านั้นไปทำให้ชีวิตมีความสุขขึ้นเลย’ จะเห็นได้ว่าระบบแบบทุนนิยมบีบให้เราใช้ทั้งชีวิต ดิ้นรนกับการหาเงินที่ไม่จบสิ้นเพื่อหมุนระบบนี้ต่อไป แล้วหลายๆ ครั้งเราก็ทำได้แค่ปลอบใจตัวเองว่า ‘เงินซื้อความสุขไม่ได้หรอก’ หรือพูดแซะการใช้เงินอย่างฟุ่มเฟือยของคนรวยทำนองว่า ‘มีเงินอย่างเดียวซื้อไม่ได้นะ’
อ่อนแอก็แพ้ไป – ตัวเจ้าชายน้อยเอง เป็นการถ่ายทอดตัวตนปฏิมาของคำว่า ‘เจ้าชาย’ ในเวอร์ชั่นที่อยากเห็น เช่น มีความรู้ อ่อนโยน และละมุนละไม ไม่ Toxic Masculine ไม่หยาบโลน ไม่บ้าอำนาจ ตลอดจนไม่เป็นชนชาตินักรบในแบบดั้งเดิม ซึ่งเป็นลักษณะเดียวกันกับภาพจินตนาการใน เจ้าชายในเทพนิยายดิสนีย์ในเรื่องต่างๆ แต่เรื่องนี้นั้นไม่ได้จบสมหวัง เพราะสุดท้ายในตอนจบของเรื่อง เจ้าชายน้อยก็ไม่สามารถรักษาความฝันและความสร้างสรรค์ไว้ได้ เลยต้องไปให้ ‘งูพิษ’ กัดตัวเองเพื่อจบการมีอยู่ของชีวิต จะได้ไม่ต้องดิ้นรนอีกต่อไปในโลกที่ ‘เป็นพิษ’ เพราะทุนนิยม
#เจ้าชายน้อยในโลกทุนนิยม
#TheLittlePrince #Capitalism
#Spectroscope #WeScopeForYou
อ้างอิง
#Spectrum #พื้นที่ความคิดของทุกสีสัน
ภัทรดล วีระชัยณรงค์
ภัทรดล วีระชัยณรงค์
นักเขียนที่อยากเขียนให้คนรู้สึกและเข้าใจ ความหลากหลายของมนุษย์ ศิลปะ สังคม และ วัฒนธรรม ผู้เชื่อในความลื่นไหลของมนุษย์สุดหัวใจ ในเวลาว่างเป็นหมอดู
ชญานิน โล่ห์สถาพรพิพิธ
ชญานิน โล่ห์สถาพรพิพิธ
นักเรียนวารสารสนเทศที่อยากเห็นการพูดคุยเกี่ยวกับเพศเป็นเรื่องปกติในสังคมไทย คิดว่าความหลายหลายของมนุษย์เป็นสิ่งที่สวยงาม และชอบไปรับพลังงานชีวิตที่คอนเสิร์ต
นภัสชล บุญธรรม
นภัสชล บุญธรรม
Illustrator & Graphic Designer