Spectrosynthesis II สนทนาสัปตสนธิ ๒ นิทรรศการศิลปะ LGBTQ ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 

 Spectrosynthesis II สนทนาสัปตสนธิ ๒ นิทรรศการศิลปะ LGBTQ ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒

ดูงานศิลปะไปทำไม? ดูงานศิลปะแล้วรู้สึกอะไร? แล้วถ้ามีเรื่องที่อยากจะพูด อยากจะคุยแต่ไม่สามารถสื่อสารออกมาได้ แล้วคนเราจะสามารถสื่อสารกันให้เข้าใจผ่านทางงานศิลปะได้อย่างไร?  คือคำถามที่อยากชวนคุณมาหาในงานนิทรรศการศิลปะ Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒ ซึ่งเป็นนิทรรศการที่รวบรวมงานศิลปะร่วมสมัยในประเด็นความหลากหลายทางเพศ LGBTQ ไว้มากที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กว่า จากศิลปินกว่า 59 ชีวิต ผลงานทั้งหมดถูกจัดแสดงอยู่ที่ชั้น 7-8 ณ หอศิลปวัฒนธรรมกรุงเทพ (BACC) ตั้งแต่วันท่ี 23 พฤศจิกายน 2562 – 1 มีนาคม 2563 มาทำความรู้จักนิทรรศการ Spectrosynthesis II สนทนาสัปตสนธิ ๒  งานนี้มีอะไร ทำไมถึงต้องมาได้ในบทความนี้ 

    • ดูศิลปะ ทำให้คนเราเข้าใจกันและกันได้มากขึ้น? 
    • Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒ นิทรรศการศิลปะเพื่อสร้างบทสนทนาและทำความเข้าใจคนที่มีความหลากหลายทางเพศ
    • ทำไมต้องมา Spectrosynthesis II สนทนาสัปตสนธิ ๒
    • เรื่องราวเบื้องหลังภาพถ่าย  Gusing Out Of My Confession 2015 
    • ภาพถ่ายของชายในกิจวัตร #2’ (Portrait of Man in Habit #2)
    • Der Nang Der (In front of The Stage,) 2019 
    • Conundrum Ko Sorga (To Heaven), 2019
Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒

ดูศิลปะ ทำให้คนเราเข้าใจกันและกันได้มากขึ้น? 

การเยี่ยมชมงานศิลปะในพิพิธภัณฑ์ศิลปะช่วยให้คนสามารถคิดวิเคราะห์ได้ดีขึ้นและยังสามารถเข้าใจผู้อื่นได้มากขึ้นอีกด้วย คือผลการศึกษาที่พบจากงานศึกษา ‘The Educational Value of Field Trips’ โดย University Of Arkansas ปี 2014 ซึ่งศึกษาจากการพานักเรียนไปทัศนศึกษาที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะ แล้วให้นักเรียนกว่า 10,000 คนตอบแบบสอบถามว่าจดจำงานศิลปะ ประวัติศาสตร์และเรื่องราวได้มากแค่ไหน จากแบบสอบถามพบว่านักเรียนจำนวนมากกว่า 70-88% หลังจากอย่างเร็วที่สุดทดสอบภายใน 3 สัปดาห์ให้หลัง และ ช้าที่สุด 8 สัปดาห์ก็พบว่า นักเรียนยังสามารถจดจำข้อมูลงานศิลปะจากการทัศนศึกษาได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ยังพบว่านักเรียนมีทักษะคิดวิเคราะห์ดีขึ้นและยังมีความอดทน (tolerance) และ เข้าอกเข้าใจทางประวัติศาสตร์ (Historical Empathy) มากขึ้นอีกด้วย 

ความเข้าอกเข้าใจประวัติศาสตร์ (Historical Empathy) คือ ความสามารถที่จะเข้าใจและชื่นชมว่าชีวิตของ ผู้คน, สถานที่และช่วงระยะเวลาของชีวิตอื่นๆนั้นมีความนึกคิดหรือรู้สึกอย่างไร จากงานศึกษานี้ทดสอบนักเรียน ผ่านแบบสอบถามว่า ให้นักเรียนลองจินตนาการและ ทำความเข้าใจว่าชาวอเมริกันเมื่อช่วง 100 ปีก่อนมีวิธีการคิดและรู้สึกอย่างไร มีวิถีชีวิตเป็นอย่างไรในช่วง 100 ปีก่อนจากการรับชมงานศิลปะ จากไปชมนิทรรศการศิลปะเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของชาวอเมริกัน 100 ปีก่อน

เพื่อให้เห็นภาพได้ชัดเจน แบบสอบถามถัดไปจึงเป็นการให้นักเรียนตอบว่า พวกเขาเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับประโยคนี้ว่า “ฉันมีความเข้าใจว่าชาวอเมริกันยุคก่อนมีความคิดและรู้สึกอย่างไร” และนักเรียนกว่า 70% จากกลุ่มที่ศึกษาเห็นด้วยกับประโยคนี้

งานนิทรรศการศิลปะสำคัญกับมนุษย์ เพราะมันสร้างคุณค่าให้คนเราสามารถทำความเข้าเข้าใจคนด้วยกันเองได้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นผู้คนในช่วงเวลาใดหรือแตกต่างกันเพียงใดก็ตาม คนเราสามารถทำความเข้าใจกันและกันมากขึ้นผ่านบทสนาและงานศิลปะได้ 

Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒

Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒ นิทรรศการศิลปะเพื่อสร้างบทสนทนาและทำความเข้าใจคนที่มีความหลากหลายทางเพศ

Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒

นิทรรศการศิลปะนี้จัดขึ้นโดยมูลนิธิซันไพรด์ (Sunpride Foundation) ร่วมกับหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร เพื่อมุ่งหวังเปิดบทสนา เปิดกว้างการพูดคุยชีวิตประจำวันของผู้คนบางกลุ่มที่มีความหลากหลาย มีความแตกต่างในเรื่องของเพศสภาพ ความหลากหลายทางวัฒนธรรม เชื้อชาติและการเมือง เพื่อให้ผู้คนได้เห็นมุมมองของกลุ่มคนเหล่านี้มากขึ้นผ่านการมองานศิลปะแต่ละชิ้นซึ่งมาจากศิลปลายหลากหลายชีวิตในอุษาคเนย์ ซึ่งชื่อนิทรรศการ Spectrosynthesis II สนทนาสัปตสนธิ ๒‘Spectrosynthesis’ หรือ ‘สัปตสนธิ’ มีรากศัพท์มาจากคำว่า Spectrum (สัปต) แปลว่า สีของรุ้ง และ Photosynthesis (สนธิ) แปลว่า การเชื่อมโยงหรือการสังเคราะห์ = การสังเคราะห์แสงสีรุ้ง แสงสร้างสรรค์พลังในการขับเคลื่อน เสียงที่ส่งออกไปให้กับกลุ่ม LGBTQ+ ผ่านทางชิ้นงานศิลปะ

นิทรรศการถูกจัดขึ้นเป็นครั้งแรกในปี 2560 ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัย (MOCA) ในกรุงไทเป ประเทศไต้หวันนิทรรศการศิลปะนี้นับว่าเป็นนิทรรศการสาธารณะแรกในเอเชียที่รวบรวมผลงานศิลปะที่สะท้อนถึงเรื่องราวความหลากหลายทางเพศ LGBTQ (Lesbian,Gay,Bisexual, Transsexual และ Queer) ไว้มากที่สุดในทวีปเอเชีย

Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒

ทำไมต้องมา Spectrosynthesis II สนทนาสัปตสนธิ ๒

มาเพื่อ ชมงานศิลปะร่วมสมัย LGBTQ มากที่สุดในเอเชีย แค่มาเห็นสักครั้งก็ถือว่าคุ้มค่าแล้ว เดินทางมาที่เดียวจะได้รับชม มีตั้งแต่ภาพถ่ายที่จับใจ งานประติมากรรมสุดจ้าบ ภาพวาดสุดตราตรึง ไปจนถึงชุดเครื่องแต่งกายสุดงดงาม ผลงานทั้งหลายนี้มาจากศิลปินที่หลากหลายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่ละผลงานก็จะมีเรื่องราวและแรงบันดาลใจที่หลากหลาย มันเหมือนคุณจะได้เดินทางไปทัวร์สัมผัสชีวิตคนที่มีความหลากหลายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้ผ่านการเดินชมนิทรรศการศิลปะนี้งานเดียว  นอกจากได้ชมงานศิลปะแล้ว ถ้ามางานนี้ ก็จะได้เข้าใจชีวิตคน เข้าใจความหลากหลายของวิถีชีวิตผู้คนที่แตกต่างกันมากขึ้น แล้วยังจะได้ประเด็นเก็บไปสนทนาได้เยอะอีกด้วย ยกตัวอย่างงานศิลปะจากศิลปิน 4 ท่านนี้ที่ได้เล่ามุมมองเปิดโลกทัศน์ของความหลากหลาย เริ่มจาก 

ภาพถ่าย Gusing Out Of My Confession 2015

ภาพถ่าย Gusing Out Of My Confession 2015 โดย  นรภัทร ศักดิ์อาธรทรัพย์ ซึ่งเป็นภาพถ่ายที่มาจากความรู้สึกแตกสลายหลังจากวันที่เลือกจะบอกใครว่าเป็นเพศอะไร แล้วโดนนำเรื่องเพศไปล้อเลียนต่อ ในระหว่างงานเปิดตัวนิทรรศการได้มีโอกาสพูดคุยกับศิลปินเจ้าของผลงานนี้ถึงเรื่องราวเบื้องหลังงานศิลปะภาพถ่ายชุดนี้ เขาเล่าให้ฟังว่า

“เป็นชุดที่ออกไปถ่ายเพื่อน อาจารย์ คนรู้จักที่แบบเราไม่เจอกันนานแล้ว แม้แต่คนแปลกหน้า ตอนนั้นไปถ่ายเพราะว่า เราเผลอไปบอกพี่ที่ออฟฟิศว่าเราเป็นเกย์ แล้ววันรุ่งขึ้น เขาเอาเรื่องของเราไปล้อเลียนกัน เลยรู้สึกว่าเราไว้ใจใครแล้ว ทำไมเราถึงเจอเรื่องแบบนี้ ก็เลยพยายามเยียวยาจิตใจโดยการกลับไปหาคนที่เรารัก แล้วก็ให้งานศิลปะเป็นสื่อกลางที่จะได้ดึงเขาเข้ามาอยู่ในพื้นที่กลางพื้นที่หนึ่ง ซึ่งในระหว่างถ่ายรูปเราก็ได้พูดคุยกัน แลกเปลี่ยนชีวิตกัน การพูดคุยนี้ก็เป็นเหมือนการบำบัดความรู้สึกต่างๆออกไป แล้วงานศิลปะเป็นหลักฐานที่ทำให้เรารับรู้ได้ว่า เราได้ระบายกับใครไว้บ้าง”  

เมื่อถามต่อไปว่าในมุมมองของศิลปินที่จัดแสดงในงานนิทรรศการนี้ คาดหวังว่างานนิทรรศการนี้จะให้อะไรได้บ้าง เขาเล่าต่อว่า

“จริงๆแล้วรู้สึกว่า เราไม่เคยเห็นงานศิลปะ LGBTQ ที่ใหญ่ที่สุดขนาดนี้มาก่อนในกรุงเทพ ครั้งนี้เหมือนเป็นครั้งแรกที่มันเกิดขึ้นเลยคิดว่า คงจะดีถ้า คนที่มาดูหอศิลป์มีหลายช่วงวัยจะได้เรียนรู้ เข้าใจกลุ่ม LGBTQ กันได้มากขึ้น รู้สึกว่ามีคนหลายคนที่เป็น LGBTQ ที่ไม่ได้แสดงออก แต่ตัวเองเป็นคนที่โชคดีที่ได้แสดงออกผ่านผลงานศิลปะ มันเป็นการได้เยียวยาจิตใจ แต่มีหลายคนที่ไม่ได้ทำ ซึ่งวันหนึ่งอยากจะเห็นวันที่เพศสภาพเป็นเรื่องปกติ โดยที่ไม่ต้องมีคนมาแบบ เฮ้ย เป็นเพศอะไร อะไรพวกนี้ อยากให้เป็นเรื่องปกติ โดยที่ไม่ต้องคำนึกว่าเราเป็นเพศอะไรกัน แค่มองว่าเราเป็นมนุษย์เหมือนกัน” 

ภาพถ่ายของชายในกิจวัตร #2’ (Portrait of Man in Habit #2)

อีกหนึ่งงานศิลปะที่มีเรื่องราวน่าสนใจก็คือ ภาพถ่าย ‘Portrait of Man in Habit #2’ หรือ ‘ภาพถ่ายของชายในกิจวัตร #2’ เป็นผลงานภาพถ่ายโดย ‘ไมเคิล เชาวนาศัย’ ศิลปินเกย์ลูกครึ่งไทย-อเมริกันผู้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในระดับสากล และในงานชิ้นนี้นั้นตัวเขาต้องการจะชวนตั้งคำถามว่า ว่าหากเป็นพุทธศาสนิกชนและคนรักเพศเดีนวกันจะมีสิทธิที่จะสามารถบวชได้หรือไม่?

ภาพถ่ายนี้มีเรื่องราวเบื้องหลังมาจาก ตำนานพญานาคราชเทพเจ้าแห่งงูทั้งปวงซึ่งได้แปลงกายเป็นมนุษย์เพศชายที่ต้องการจะบวชเป็นพระแต่ถูกห้าม เนื่องด้วยพระไตรปิฎกกได้กำหนดไว้ว่า ผู้ใดก็ตามที่สนใจเป็นพุทธศาสนิกชนบวชได้แต่ต้องตอบคำถามก่อนว่าคุณเป็นมนุษย์หรือไม่? หากเป็น “อมนุษย์” ก็ไม่สามารถบวชได้ และคำนิยามในอมนุษย์นั้นได้รวมถึงชายที่รักเพศเดียวกัด้วย (เกย์ ไม่เท่ากับ คน)

Der Nang Der (In front of The Stage,) 2019 

Der Nang Der ผลงานนี้ของ อดิศักด์ ภูผา หยิบยืมองค์ประกอบมาจากประเพณีศิลปะการเชิดหุ่นกระบอกที่แสดงหยอกล้อกันสนุกนานพร้อมกับเล่าเรื่องตลกพื้นเมืองและนิทานพื้นบ้านในภาคอีสานที่มีชื่อว่า “ลิงเด้า” โดยงานศิลปะนี้ เล่าถึงโครงสร้างทางเพศที่ถูกกำหนดในสังคมที่มองจำกัดแค่การสืบพันธุ์ นอกจากนี้ยังไปจำกัดการแสดงออกทางเพศของอื่นๆที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์แบบชาย-หญิง ว่าควรแสดงออกอย่างไรอีก  

Conundrum Ko Sorga (To Heaven), 2019

Conundrum Ka Sorga (To Heaven) เป็นชุดผลงานผสมผสานของ ของ แอนน์ แซมัท ศิลปินมาเลเซีย ที่มีรูปแบบของชายกระโปรงที่มีขนาดกว้างและถักทอดอย่างประณีตบรรจง ซึ่งตัวชายกระโปรงเป็นสีมาจากแถบหกสีของกลุ่มที่มีความหลากหลายทางเพศ จากธง Gay Pride และ สัญลักษณ์ของนักหงส์นี้ก็สื่อถึงกลุ่มคนที่มีความหลากหลายทางเพศ แม้ว่าจะต้องอดทน ดิ้นร้นและล้มเหลวในด้านต่างๆ แต่ความล้มเหลวก็ทำให้พวกเขาแกร่งและกล้าที่จะผงาดขึ้นมาเยี่ยงอย่างหงส์เพื่อเปล่งเสียงร้องอีกครั้ง งานชิ้นนี้เองยังได้รวบรวมรายชื่อของผู้ที่เสียสละในการเคลื่อนไหวเพื่อคนที่มีความหลากหลายทางเพศ ชื่อของผู้ที่ร่วมเคลื่อนไหวแต่ละคนถูกบันทึกไว้และแขวนไว้ตรงบนชื่อผลงาน งานชิ้นนี้แสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งและชัยชนะของคนที่มีความหลากหลายทางเพศที่ยังคงสู้ตั้งแต่อดีตมาจนถึงปัจจุบันเพื่อที่จะมีชีวิตที่ดีขึ้น

Spectrosynthesis ll สนทนาสัปตสนธิ ๒

เรื่องราวข้างต้นเป็นเพียงหนึ่งในเรื่องราวของความหลากหลายจากงานศิลปะในนิทรรศการ สนทนาสัปตสนธิ ๒ หลังจากที่รับชมงานศิลปะแล้ว เราจะได้อะไรกันบ้าง นั้นคงเป็นสิ่งที่ผู้ชมแต่ละคนคงจะต้องใช้เวลาตกตะกอนสิ่งที่รับรู้มาด้วยตนเองอีกที แต่ที่แน่ๆ สิ่งที่คุณจะได้จากการมารับชมนิทรรศการนี้ก็คือ การได้เข้าใจชีวิตของคนด้วยกัน เข้าใจความหลากหลายในวัฒนธรรม ค่านิยม ความเชื่อ เข้าใจความหลากหลายทางเพศมากขึ้น ได้ตั้งคำถาม และอาจจะได้พบคำตอบที่คุณตามหา ได้รู้สึกสุขใจจากการรับชมงานศิลปะ 

สิบปากว่าก็คงจะไม่เท่าหนึ่งตาเห็น ถ้ามีเวลาว่าง ลองใช้ตาและหัวใจของคุณไปสัมผัสงานนี้เองเถอะ ชวนเพื่อน ชวนครอบครัว ชวนคนที่คุณรักไปเดินชมศิลปะและพูดคุยกันให้มากขึ้น นิทรรศการศิลปะนี้จะเติมเต็มหัวใจของคุณมากๆอย่างแน่นอน 

#Spectrum  #SpectrosynthesisII

#LGBTQ #SunprideFoundation

‘The Educational Value of Field Trips’ : http://bit.ly/2DQP3eq 

ภัทรดล วีระชัยณรงค์
ภัทรดล วีระชัยณรงค์
นักเขียนที่อยากเขียนให้คนรู้สึกและเข้าใจ ความหลากหลายของมนุษย์ ศิลปะ สังคม และ วัฒนธรรม ผู้เชื่อในความลื่นไหลของมนุษย์สุดหัวใจ ในเวลาว่างเป็นหมอดู